Czy można latać dronem nad cudzą działką i czyim dachem?

Krótka odpowiedź: operator może wykonać przelot nad domem, którego właściciel go o to poprosił, jeśli pozwala na to strefa, kategoria lotu i otoczenie. Nie potrzebuje do tego podpisu sąsiada. Nie może natomiast traktować sąsiedniej posesji jako celu kadru, latać nad osobami postronnymi ani rejestrować czegokolwiek, co nie służy celowi misji. Reszta tego poradnika wyjaśnia, skąd bierze się każde z tych trzech zdań i jak wygląda to w praktyce przy zwykłej inspekcji dachu domu.

Kto decyduje, czy lot jest legalny?

Nie właściciel działki. To pierwsza rzecz, która zaskakuje. Zgoda właściciela domu jest potrzebna, żeby wejść na teren, wystartować i wylądować, ale nie czyni lotu legalnym. O legalności lotu decydują trzy niezależne warunki:

1. Strefa. Przestrzeń nad Polską jest podzielona na strefy geograficzne dla dronów. Część z nich wymaga zgody zarządzającego, część wyklucza lot w kategorii otwartej, w części wystarczy zgłoszenie. Operator sprawdza strefę pod konkretnym adresem przy wycenie, dzień przed lotem i tuż przed startem, bo warunki potrafią się zmienić.
2. Kategoria lotu. Inspekcje dachów wykonuje się w kategorii otwartej: w zasięgu wzroku operatora, do 120 metrów nad terenem, bez przelotu nad osobami postronnymi. Statek, którym leci operator, ma klasę, a klasa wyznacza, w jakiej podkategorii i w jakiej odległości od ludzi wolno nim latać.
3. Zgłoszenie. Przed lotem operator zgłasza operację w systemie wskazanym przez Polską Agencję Żeglugi Powietrznej. Samo zgłoszenie nie zastępuje zgody strefowej i nie legalizuje lotu, który narusza kategorię.

Dopiero gdy wszystkie trzy warunki są spełnione, dochodzi czwarty: zgoda właściciela obiektu i miejsca startu. Bez niej operator nie ma prawa wejść na teren, nawet jeśli przestrzeń nad nim jest wolna.

Czy sąsiad musi się zgodzić?

Nie. Warunkiem legalnego lotu są strefa, bezpieczeństwo i zasady kategorii otwartej oraz zgoda właściciela obiektu, nad którym odbywa się misja. Podpis sąsiada nie jest elementem tego zestawu.

To nie znaczy, że sąsiad nie ma żadnych praw. Ma dwa, i oba operator musi uszanować:

• Prawo do tego, żeby nie być celem. Geometria lotu jest planowana tak, aby kadr obejmował dach zlecenia, nie cudzą posesję. Jeśli ciasna zabudowa nie pozwala tego zrobić, operator zmienia zakres albo odmawia lotu. To jest jeden z powodów odmowy wpisany do oceny wykonalności.
• Prawo do prywatności. Sąsiednie okna, tarasy, osoby i tablice rejestracyjne nie są rejestrowane celowo, a kadry, w których mimo to się znalazły, są usuwane przed przekazaniem raportu. Do klienta trafia materiał jego dachu, nie osiedla.

Dobra praktyka, którą warto zastosować niezależnie od prawa: uprzedzić sąsiadów o terminie. Jedno zdanie wystarczy: dron będzie nad moim dachem przez kilkanaście minut i nie nagrywa waszej posesji. Większość pytań znika po tym zdaniu, a operator nie musi tłumaczyć się w trakcie misji.

Co z ludźmi na ulicy i na podwórku?

Kategoria otwarta zakazuje przelotu nad osobami postronnymi. Osoba postronna to każdy, kto nie został świadomie włączony do operacji: przechodzień, listonosz, dziecko na podwórku obok, pracownik ekipy remontowej, który nie wie o locie. Domownik nie staje się osobą zaangażowaną tylko dlatego, że mieszka w domu zlecenia. Musi wiedzieć o locie, znać zasady i móc się do nich zastosować.

W praktyce oznacza to, że przed startem operator wydziela strefę startu i lądowania, prosi jedną osobę o kontrolę wejścia na teren i planuje trasę tak, żeby nie przechodzić nad chodnikiem, jeśli nie da się go kontrolować. Jeśli ruchu pieszego albo drogowego nie da się przewidzieć, misja jest przekładana. Pilot ma prawo przerwać lot w każdej chwili i nie musi tego uzasadniać klientowi.

Co kamera rejestruje, a czego nie?

Dron na inspekcji dachu leci kilkadziesiąt metrów nad połacią i patrzy w dół albo pod kątem na dach. Kamera rejestruje pokrycie, komin, obróbki, rynny, okna dachowe i to, co jest bezpośrednio przy nich. Nie rejestruje wnętrz, bo szyby z tej odległości odbijają niebo, a nie pokazują pokoju. Nie rejestruje celowo osób ani pojazdów.

Materiał z misji ma jeden cel: raport dla właściciela dachu. Ma określony czas przechowywania i określonego odbiorcę. Nie trafia do portfolio, do social mediów ani do reklamy bez odrębnej, pisemnej zgody właściciela. Przypadkowe kadry z osobami są usuwane w pierwszej kolejności, jeszcze przed selekcją materiału do raportu.

Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności, a szczegóły planowania misji strona o bezpieczeństwie i zgodności.

Kiedy operator odmówi lotu nad domem?

Uczciwa odmowa jest częścią usługi. Operator nie poleci, gdy:

• strefa nie pozwala albo zgłoszenie nie zostało potwierdzone;
• zabudowa jest tak gęsta, że nie da się ominąć sąsiedniej posesji w kadrze;
• na trasie lotu są osoby, których nie da się odsunąć;
• pada albo wieje ponad próg metody;
• w okolicy trwa akcja służb;
• właściciel obiektu nie może potwierdzić prawa do terenu, na przykład przy zakupie domu, gdy sprzedający nie wyraził zgody.

W każdym z tych przypadków klient dowiaduje się o tym w ocenie wykonalności, przed ceną i przed terminem. Formularz na stronie nie rezerwuje lotu, tylko uruchamia tę ocenę.

Czego ta metoda nie robi

• Nie rozstrzyga sporów sąsiedzkich ani granic działki. Materiał pokazuje dach, nie jest dokumentem geodezyjnym.
• Nie daje operatorowi prawa wejścia na cudzy teren. Zgoda właściciela obiektu dotyczy jego posesji, nie posesji obok.
• Nie zastępuje zgody strefowej. Zgoda właściciela domu nie legalizuje lotu w strefie, która go wyklucza.
• Nie jest poradą prawną. Poradnik opisuje ogólne zasady kategorii otwartej; szczegółowa kwalifikacja każdej misji odbywa się na aktualnej strefie i aktualnych przepisach.
• Nie obiecuje, że lot odbędzie się w umówionym dniu. Pogoda, strefa i otoczenie mogą go przełożyć.

Co zrobić przed zamówieniem?

Trzy rzeczy, które skracają ocenę wykonalności:

1. Podaj dokładny adres, żeby operator mógł sprawdzić strefę.
2. Opisz otoczenie: drzewa, linie energetyczne, ruchliwa droga, bliscy sąsiedzi. Zdjęcie domu z ulicy pomaga bardziej niż opis.
3. Powiedz, kto jest właścicielem i czy będzie na miejscu. Przy zakupie domu potrzebna jest zgoda sprzedającego.

Dla domu inspekcja dachu to pakiet Dach 360; zasięg i dojazd w całej Polsce opisuje strona zasięgu. Jeśli chcesz sprawdzić swój adres, wyślij formularz wykonalności. Odpowiedź w 1 dzień roboczy, ocena bezpłatna, także wtedy, gdy odpowiedź brzmi: tu nie polecimy.